رسم پاراتو با Minitab 14
شايد در واحد صنعتی خودتان به اين نتيجه رسيده باشيد که يکی دو علت بيش از علت های ديگر باعث ايجاد ضايعات و دوباره کاری ها می شود. اگر چنين است آيا تا به حال درصد علت های مختلف را بدست آورده ايد؟ آيا تا به حال نمودار پارتو رسم کرده ايد؟ آيا تا به حال.... پس با ما باشيد!!!
نمودار پارتو، نمودار ميله ای است که علل مشکلات به وجود آمده را با فراوانی آن مقايسه می کند. نام اين نمودار از نام ويلفرد پارتو ، دانشمند علوم اجتماعی گرفته شده است. وی معتقد است در بعضی جوامع، اکثريت ثروت در اختيار درصد کمی از مردم است.
مهندسان کيفيت نيز بر اين باورند که مشاهده نقص ها از توزيع پارتو مشابهی پيروی می کند. به عبارت ديگر درصد زيادی از نقص ها و مشکلات ناشی از درصد کمی از علل و عوامل اصلی می باشد ولی تعداد کمی از اين علل اهميت داشته و بارفع آن ها می توان بخش اعظمی از مشکلات را حل نمود. قاعده پارتو با قانون 20-80 شناخته شده است. نتيجه می گيريم که 80% مشکلات ناشی از 20% منابع ناشناخته (بالقوه) هستند. نمودار پارتو برای به تصوير کشيدن و توضيح دادن مشکلات و عيوب به کار می رود، همچنين می تواند در تضمين عوامل تصادفی يک مشکل به خصوص ، و تصميم گيری محل قرار گرفتن بيشترين نيرو برای به دست آوردن بيشترين نتيجه به کار رود. بايد توجه داشت که نمودار پارتو به طور خودکار مهم ترين عيب را مشخص نمی کند بلکه فقط آن هايی را که بيشتر از بقيه مشاهده شده اند، تعيین می کند. نمودار پارتو يک نمودار ميله ای را با يک نمودار خطی تجمعی ترکيب می کند، خط تجمعی در نمودار پارتو بيانگر سهم کل علت ها می باشد، نمودار ميله ای مقادير را به صورت نزولی از سمت چپ به راست نشان می دهد که ارتفاع هر ميله نشان دهنده نوسان يا تأثير مشکلات است. خط تجمعی هم درصد هر ميله را از درصد کل ميله ها نشان می دهد، به عبارت ديگر مشخص می کند که هر ميله چند درصد از مجموع ميله ها را داراست.
در مورد نمودار پارتو همين جمله بس که «نمودار پارتو اولين قدم برای بهبود کيفيت در شرايط مورد نظر است».
مطالعه موردی:
در يک گارگاه نورد شمش، آمار ضايعات دوره ی زمانی سه ماه تابستان به صورت زير است.
minitab 14 betsa
مدير عامل از ضايعات زياد کارگاه نورد ناراضی است و خواهان کاهش ضايعات است. مدير کارگاه کار را بايستی از کجا آغاز کند؟
گام به گام با پارتو در Minitab
در پنجره Data در اولين سل در سطر اول (سطری که در مقابل قرار گرفته است) کلمه عيوب (در صورتی که Windows شما قابليت تايپ فارسی ندارد Defective را بنويسيد) و در دومين سل فراوانی (Frequency) را بنويسيد. در ستون عيوب واژه های پروفيلی (Profil)، تکنولوژيکی (Tecnol)، هيدروليکی (Hydrol)، الکتريکی (Electer) و زاکات (Zakat) را به ترتيب در سل ها بنويسيد (شکل دو). در ستون فراوانی نيز مطابق شکل دو مقادير، 250، 100، 50، 20 و 5 را به ترتيب وارد کنيد.
حالا از منوی Stat>Quality Tools>Pareto Chart را انتخاب کنيد.
جعبه گفتگويی مطابق شکل چهار باز می شود، در اينجا قسمت Chart defects table را انتخاب، با انتخاب آن دو جعبه متن پايین آن فعال می شود، در جعبه متن Labels in: کليک کنيد تا فعال شود، با اين کار در ليست سفيد سمت چپ عنوان های دو متغير ما يعنی عيوب در ستون C1، و فراوانی در ستون C2، ظاهر می شود، همچنان که جعبه متن اول فعال است بر روی ستون C1 کليک کنيد تا انتخاب شود و به رنگ خاکستری درآيد، در اين حالت دکمه Select در پايین نيز فعال می شود، دکمه Select را کليک کنيد يا دو بار بر روی متغير ستون C1 کليک کنيد، با اين کار مقدار جعبه متن به "عيوب" تغيیر می کند.
حال جعبه متن دوم را انتخاب کنيد، چون ما فقط دو متغير داريم و قبلاً يکی را اختصاص داده ايم، در اين حالت در ليست سمت چپ فقط يک متغير به اسم فراوانی باقی می ماند، آن را به جعبه متن Frequencies in: اختصاص می دهيم. حال دکمه Options… را کليک کنيد، جعبه گفتگوی جديدی باز می شود .
در قسمت Title: نامی را که می خواهيم در هنگام نمايش نمودار در بالای آن نشان داده شود می نويسيم. "نمودار پارتو برای نوردها" را برای عنوان تايپ کنيد. . در شکل پنج همانطور که می بينيد دو جعبه متن ديگر نيز وجود دارد، اين دو برای نامگذاری محورهای افقی و عمودی در نمودار است، در صورتی که بخواهيم نام هايی مطابق آن چه ما می خواهيم داشته باشند. در اين مثال آن ها را خالی می گذاريم تا حالت پيش فرض اجرا شود حال دکمه OK را بزنيد. پس از زدن OK دوباره به جعبه گفتگوی قبل بازمی گرديم، در اين چهار گوش جعبه متن ديگری نيز وجود دارد به نام Combine defects after the first که به طور پيش فرض عدد 95 در آن درج شده است. اين قسمت باعث می شود که عيوبی که کمتر از 5 درصد از کل عيوب را شامل می شوند همه با هم در يک ستون ظاهر شوند، شما می توانيد اين عدد را به دلخواه تغيیر دهيد. آن را در حالت پيش فرض 95 بگذاريد و دکمه OK را بزنيد.